Hiện nay địa bàn Hà Nội có mật độ công trình ngầm dày đặc do nhu cầu đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đáp ứng nhu cầu của người dân về thông tin liên lạc, cấp thoát nước, môi trường, điện chiếu sáng đô thị, nhu cầu điện dân dụng và công nghiệp... kéo theo đó là mật độ các hố ga và hộp kỹ thuật cũng ngày càng nhiều. Tuy nhiên, việc quản lý các hố ga còn bất cập gây bức xúc cho người dân.

Những cái bẫy chết người

Theo số liệu khảo sát của Công ty TNHH Nhà nước một thành viên Thoát nước Hà Nội, đến 31-12-2008, trên địa bàn Hà Nội có tất cả 57.792 hố ga, trong đó công ty quản lý 27.092 hố ga, chiếm khoảng 50%, còn lại là do các Công ty Bưu điện - Viễn thông, Điện lực, các chủ đầu tư... quản lý.

Việc quản lý, theo dõi cũng như khắc phục các sự cố liên quan đến hệ thống thoát nước, hố ga hiện thuộc thẩm quyền của Thanh tra Sở Xây dựng thành phố mà đơn vị trực tiếp được giao là Tổng Công ty TNHH Nhà nước một thành viên Thoát nước Hà Nội phụ trách. Khi phát hiện những tin liên quan đến việc mất cắp, hư hỏng... các nắp hố ga, hố cống thì Tổng Công ty TNHH Nhà nước Một thành viên Thoát nước Hà Nội sẽ kiểm tra, rà soát xem hố ga đó thuộc đơn vị nào và sẽ bàn giao lại cho đơn vị đó sửa chữa hoặc thay thế.

Sở Xây dựng Hà Nội cũng đang đưa ra các phương án xử phạt đối với các đơn vị, chủ đầu tư trong trường hợp các hố ga bị hư hỏng, mất nắp không được giải quyết kịp thời, gây nguy hiểm cho người dân và mất mỹ quan đô thị

Theo Công ty Thoát nước Hà Nội, riêng trong trận mưa kỷ lục năm ngoái, trong phạm vi quản lý của công ty, trên 100 nắp ga cống và tấm đan đậy ga thu nước trên đường bị mất; ước tính phải mất hơn 200 triệu đồng để lắp đặt, thay thế nắp ga mới.

Tuy nhiên, việc quản lý các hố ga vẫn chưa thực sự được quan tâm đúng mức, ở nhiều đoạn đường, tình trạng nắp hố ga bị mất đã lâu nhưng không được thay thế đã trở thành những cái bẫy gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông... 

Vào tháng 3 vừa qua, một phụ nữ đang điều khiển xe trên đường Lạc Long Quân, bất ngờ rơi xuống một hố ga không nắp đậy, người và xe đổ xuống đường, đúng lúc một chiếc xe tải lao qua, khiến cô gái tử vong.

Cũng trong tháng 3, một thanh niên đang điều khiển xe trên đường đã bị rơi xuống hố ga sâu hơn 1m không có nắp đậy, bị văng ra khỏi xe đập đầu vào thành cầu dẫn đến tử vong. Những vụ tai nạn thương tâm như vậy gây bức xúc cho dư luận nhưng tình trạng hố ga không nắp vẫn thường xuyên diễn ra

Bên cạnh tình trạng hố ga mất nắp tại nhiều tuyến đường, người dân cũng bức xúc trước tình trạng nắp hố ga cao hơn mặt đường cũng là cái bẫy gây chết người. Đã có không ít những vụ tai nạn “tự ngã” khi điều khiển xe máy qua những hố ga như vậy.

Giải pháp nào cho hố ga Hà Nội

Hiện trạng các hố ga trên địa bàn Hà Nội không chỉ khiến người dân bức xúc mà còn khiến các cơ quan chức năng phải đau đầu. Chính vì vậy, ngày 16-4, Sở Xây dựng Hà Nội đã tổ chức cuộc họp liên ngành nhằm đưa ra những biện pháp quản lý hố ga trên địa bàn thành phố trước mùa mưa bão 2009.

Theo Công ty Thoát nước Hà Nội, trên địa bàn TP đang có nhiều dự án trong quá trình triển khai thi công, hệ thống hạ tầng kỹ thuật đã thi công xong một phần nhưng do chưa hoàn thiện bàn giao nên các đơn vị thi công không lắp đặt nắp ga, nắp ga bị mất không được thay thế ngay hoặc nắp ga cao hơn mặt đường gây bức xúc cho người tham gia giao thông và gây mất an toàn giao thông.

Bên cạnh đó, tình trạng mất nắp ga hiện nay chủ yếu diễn ra phổ biến với loại kết cấu vật liệu bằng gang, do đó các hố ga của các ngành thoát nước, cấp nước, đèn tín hiệu, chiếu sáng thường hay bị mất cắp.

Những nắp ga này thường được lấy cắp vào ban đêm, đó là những lúc đường phố không người qua lại, không đơn vị nào tuần tra theo dõi. Một nguyên nhân không nhỏ nữa là do giá trị kinh tế của nắp ga không lớn, nên mức xử phạt đối với những trường hợp ăn cắp nắp ga không cao, dẫn đến việc tái diễn tình trạng mất nắp ga. Ngoài ra còn có tình trạng hư hỏng các hố ga, nắp ga cập kênh hoặc vỡ các nắp bê tông cốt thép do tải trọng va đập của xe cộ và do quá trình sử dụng đã lâu, nay bị xuống cấp

Theo Công ty thoát nước Hà Nội, trong thời gian tới, công ty sẽ đề nghị các chủ đầu tư và nhà thầu phải thực hiện các biện pháp bảo vệ an toàn các nắp ga trước khi bàn giao. Công ty chỉ tiếp nhận quản lý khi đủ điều kiện an toàn.

Theo ông Vũ Xuân Anh - Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, việc quản lý các hố ga phải được phân bổ theo từng phường, quận, mỗi một đơn vị phải thống kê tỉ mỉ theo địa bàn về số lượng, vị trí của hố ga để chuyển tới cán bộ đô thị tại địa bàn; đồng thời lập đường dây nóng để giải quyết kịp thời các sự cố.

Bên cạnh đó, phối hợp với ngành công an để bố trí thêm lực lượng tuần tra, bảo vệ có biện pháp chống hiện tượng lấy cắp các nắp ga gang, truy tố trước pháp luật đối với các trường hợp vi phạm.

Ngoài ra, Công ty Thoát nước Hà Nội cũng đang tiến hành thử nghiệm thay thế dần một số bộ ga gang bằng vật liệu composite (vật liệu tổng hợp từ hai đến nhiều vật liệu khác) trên các tuyến đường, hiện biện pháp này đang được lắp đặt tại các khu đô thị mới như Mỹ Đình, Trung Hòa... Theo Công ty Thoát nước, biện pháp này đang được thử nghiệm trong mùa mưa năm nay để xem chất liệu có bị phai màu không, độ chịu lực thế nào, có bị đẩy nổi hay không...

Hà Anh
Báo An ninh Thủ đô